Tuvuze ku nyamaswa nini cyane yigeze kubaho ku isi, abantu bose bazi ko ari ifi nini y'ubururu, ariko se bite ku nyamaswa nini cyane iguruka? Tekereza ikiremwa gitangaje kandi giteye ubwoba cyane kiri mu gishanga mu myaka miliyoni 70 ishize, Pterosauria ifite uburebure bwa metero 4 izwi ku izina rya Quetzalcatlus, ikaba iri mu muryango wa Azhdarchidae. Amababa yayo ashobora kugera kuri metero 12 z'uburebure, ndetse ifite n'umunwa ungana na metero eshatu. Ipima igice cya toni. Yego, Quetzalcatlus ni yo nyamaswa nini cyane iguruka izwi ku isi.
Izina ry'ubwoko bwaQuetzalcatlusbikomoka kuri Quetzalcoatl, Imana y'inzoka ifite amababa mu muco w'Abaztec.
Quetzalcatlus yari ifite imbaraga nyinshi muri icyo gihe. Muri make, Tyrannosaurus Rex ntoya nta bushobozi yari ifite bwo guhangana nabwo ubwo yahuraga na Quetzalcatlus. Ifite imikorere yihuta mu mubiri kandi ikenera kurya buri gihe. Kubera ko umubiri wayo urimo koroshya, ikenera poroteyine nyinshi kugira ngo igire imbaraga. Tyrannosaurus rex ntoya ipima ibiro biri munsi ya 300 ishobora gufatwa nk'ifunguro ryayo. Iyi Pterosauria yari ifite kandi amababa manini, byatumye ikwiriye kuzunguruka intera ndende.

Ibisigazwa bya mbere bya Quetzalcatlus byavumbuwe muri Pariki y’Igihugu ya Big Bend muri Texas mu 1971 na Douglas A. Lawson. Ibi bipimo byari birimo ibaba ry’igice (rigizwe n’ikirenge cy’imbere gifite urutoki rwa kane rurerure), aho amababa arenga metero 10. Pterosauria ni zo nyamaswa za mbere zagize ubushobozi bwo kuguruka zikurikiye udukoko. Quetzalcatlus yari ifite sternum nini, aho imitsi yo kuguruka yari ifatanye, nini cyane kurusha imitsi y’inyoni n’udusimba. Nta gushidikanya rero ko ari “abaguruka” beza cyane.

Ku bijyanye n'uburebure ntarengwa bw'amababa ya Quetzalcatlus biracyaganirwaho, kandi byanateje impaka ku bijyanye n'imiterere ntarengwa y'iguruka ry'inyamaswa.

Hari ibitekerezo byinshi bitandukanye ku mibereho ya Quetzalcatlus. Kubera ko ifite urutirigongo rurerure rw'umura n'amasaya maremare atagira amenyo, ishobora kuba yarahigaga amafi mu buryo bumeze nk'ubw'ikiyoka, inyama z'intumbi nk'iz'ikiyoka, cyangwa inyoni yo mu bwoko bwa shark ifite umunwa w'umukasi.

Bivugwa ko Quetzalcatlus iguruka ikoresheje imbaraga zayo, ariko iyo imaze kugera mu kirere ishobora kumara igihe kinini iguruka.

Quetzalcatlus yabayeho mu mpera z'igihe cya Cretaceous, mu myaka igera kuri miliyoni 70 ishize kugeza mu myaka miliyoni 65.5 ishize. Yazimye hamwe na dinosaur mu gihe cyo kuzimira kw'ibinyabuzima bya Cretaceous-Tertiary.
Kawah Dinosaur Urubuga rwemewe:www.kawahdinosaur.com
Igihe cyo kohereza ubutumwa: Kamena-22-2022
